zaterdag 29 augustus 2026

Kiemkracht / germination capacity






















Zo zag mijn hennepbos er uit tijdens het eerste Broeikaseffect in 2020. Het ontstaan van dit bos is beschreven in 5 blogberichten waarvan dit de eerste is.

This is what my hemp forest looked like during the first Greenhouse Effect in 2020. The creation of this forest has been described in 5 blog posts, of which this is the first.

Broeikaseffect 2020.

Dat wilde ik nog wel een keer toen we opnieuw de kans kregen om in de kas te werken. Een grote hoeveelheid stammen en bladeren laten groeien om mee te creƫren. Zo had ik het bedacht. De kas had echter andere plannen.

In 2020 hoefde ik maar een hennepzaadje te laten vallen en er groeide een stengel van minstens 3 meter uit. Deze keer was alles anders. Met dezelfde omstandigheden als in 2020 had ik in 2025 weer een groot stuk ingezaaid. Deze keer ontkiemde en groeide er helemaal niets. 

Een maand later met vers zaad dit nog een keer herhaald. Het resultaat was weer hetzelfde. Er kwam van alles omhoog maar geen hennep.

I wanted to do that again when we got the chance to work in the greenhouse once more. Growing a large quantity of stems and leaves to create with. That was how I had envisioned it. However, the greenhouse had other plans.

In 2020, I only had to drop a hemp seed and a stem of at least 3 meters would grow out of it. This time, everything was different. Under the same conditions as in 2020, I sowed a large area again in 2025. This time, absolutely nothing germinated or grew.

A month later, I repeated this process with fresh seed. The result was the same again. All sorts of things came up, but no hemp.




Rationeel gezien was het onbegrijpelijk. In de geest van het Panta Rei project werd het mij toen wel duidelijk. De kas was blijkbaar nog niet de plek om aan het werk te gaan. Ik ging weer terug naar mijn atelier met een helder idee dat ik een bosje bloemen wilde gaan maken. Een bosje bloemen voor de kas. Ook was het mij duidelijk dat het er negen moesten zijn, opgesteld in een vierkant en geplaatst op paaltjes die op dit bedrijf gebruikt worden.

Rationally speaking, it was incomprehensible. In the spirit of the Panta Rei project, however, it became clear to me then. The greenhouse was apparently not yet the place to get to work. I returned to my studio with a clear idea that I wanted to make a bunch of flowers. A bunch of flowers for the greenhouse. It was also clear to me that there had to be nine of them, arranged in a square and placed on posts used at this company.



Een bosje bloemen / A bunch of flowers


Terug op mijn atelier ontstond er een stroom van creativiteit die ik nog niet eerder heb meegemaakt.
Het gebruik van kalk was nog steeds de verbindende factor. Door de jaren heen zijn er veel materialen op mijn atelier beland, maar deze keer zijn alle materialen op een andere manier gebruikt dan tot nu toe gebruikelijk. 

In het voorjaar van 2026 ontkiemde de bloemetjes en groeiden door totdat ze klaar waren voor de kas.

Back in my studio, a flow of creativity emerged that I had never experienced before.

The use of lime was still the connecting factor. Over the years, many materials have ended up in my studio, but this time, all materials were used in a different way than has been customary until now. In the spring of 2026, the flowers germinated and continued to grow until they were ready for the greenhouse.


















Nieuwe zaden / New seeds.



In het voorjaar van 2026 kwam ik weer regelmatig in de kas toen de opbouw van de expositie op gang kwam. Ik kon het niet laten om nog een poging te wagen om hennep te zaaien.
Een nieuwe plek gevonden met meer direct zonlicht. Vers zaad met gegarandeerde kiemkracht. Zorgvuldig gezaaid en bewaterd. De plek omringd met de Standing Stones voor extra ondersteuning.
Helaas, weer wilde er niets ontkiemen. Ook een vierde keer inzaaien had geen resultaat.

Een duidelijk signaal om een andere richting op te bewegen.

Ik besloot te gaan werken met de zaden die ik vorig jaar gemaakt heb voor een installatie bij de Panta Rei overzichtstentoonstelling in het kerkje van Persingen.

In the spring of 2026, I returned to the greenhouse regularly as the exhibition setup got underway. I couldn't resist making another attempt to sow hemp.

I found a new spot with more direct sunlight. Fresh seed with guaranteed germination. I sowed and watered it carefully. I surrounded the spot with the Standing Stones for extra support.
Unfortunately, nothing would germinate again. Even a fourth attempt to sow yielded no results.

A clear signal to move in a different direction.

I decided to start working with the seeds I made last year for an installation at the Panta Rei retrospective exhibition in the church of Persingen.































Ik noem deze zaden de "Zaden van de nieuwe wereld". De kern is van hennepkalk blokken waarin CO2 is opgeslagen. De kalk waarmee ik ze bewerk wordt hard door het opslaan van CO2. Uiteindelijk heeft het maken van deze zaden een positieve impact op de atmosfeer.
In de kerk was er sprake van een groot nest op het altaar, gemaakt met de hennepvezel geoogst van het hennepbos tijdens het Broeikaseffect in 2020.
Voor een installatie tijdens het Broeikaseffect 2.0 heb ik een aantal kleinere nestjes gemaakt van dezelfde hennepvezels.

I call these seeds the "Seeds of the New World". The core consists of hemp lime blocks in which CO2 is stored. The lime I process them with hardens due to the storage of CO2. Ultimately, the making of these seeds has a positive impact on the atmosphere.

In the church, there was a large nest on the altar, made with hemp fiber harvested from the hemp forest during the Greenhouse Effect in 2020.

For an installation during the Greenhouse Effect 2.0, I made a number of smaller nests from the same hemp fibers.




Het centrum van deze installatie is een lavendelplant die op deze plek groeit. Een zak met kurkuma gekleurde sisalvezels die al jaren ongebruikt op mijn atelier lag, kwam nu goed van pas om dit centrum te versterken.
The center of this installation is a lavender plant growing in this spot. A bag of turmeric-colored sisal fibers that had been lying unused in my studio for years came in handy to reinforce this center.



Toen alle elementen van de installatie op zijn plek vielen, bleken er toch nog een paar hennepzaadjes ontkiemd te zijn. Uiteindelijk begonnen er 7 hennepplanten te groeien die de installatie compleet maakten.
When all the elements of the installation fell into place, it turned out that a few hemp seeds had germinated after all. Eventually, 7 hemp plants began to grow, completing the installation.








Kiemkracht / Germination capacity.



Sinds mijn atelier verhuizing in 2021 is er een proces begonnen waarbij ik kritisch ben gaan kijken naar de werken die de afgelopen 25 jaar zijn ontstaan. Welke werken wil ik bij me houden en welke zijn niet relevant meer. De werken die voor mij niet meer hoefden te blijven heb ik ontmanteld en afgevoerd.
De frames die ik voor mijn Oerlandschappen heb gemaakt breng ik dan naar de kas. Op een gegeven moment worden deze dan vertimmerd in een van de bouwwerken die hier ontstaan.
Bij het transport van mijn materialen naar de kas voor deze expositie, heb ik ook nog een frame meegenomen die al een tijdje klaar stond op mijn atelier. Al pratend bij de installatie viel mijn oog op de titel die het ontmantelde werk had."Kiemkracht". 

Heel toepasselijk! Het frame werd toegevoegd aan de installatie en de titel was bepaald.
Since moving my studio in 2021, a process has begun in which I have started taking a critical look at the works created over the past 25 years. Which works do I want to keep, and which are no longer relevant? I dismantled and disposed of the works that I felt no longer needed to keep.

I then take the frames I made for my *Oerlandschappen* to the greenhouse. At some point, these are incorporated into one of the structures being created there.
During the transport of my materials to the greenhouse for this exhibition, I also brought along a frame that had been sitting ready in my studio for a while. While talking at the installation, my eye fell on the title of the dismantled work: "Kiemkracht".

Very fitting! The frame was added to the installation, and the title was determined.






De expositie werd een succes. Met 10 kunstenaars hadden we van de kas een prachtige plek gemaakt.
Ondanks het warme weer hebben we vele bezoekers mogen ontvangen. 


Altijd een beetje triest om zoiets moois dan weer af te breken. De hennepplanten trekken zich hier niets van aan en groeien gewoon door.
Uiteindelijk zullen ze in de toekomst vast wel weer in een of ander project tevoorschijn komen.

The exhibition was a success. With 10 artists, we had turned the greenhouse into a beautiful place.


Despite the warm weather, we were able to welcome many visitors. It is always a bit sad to have to dismantle something so beautiful. The hemp plants don't mind this at all and just keep growing.
Eventually, they will surely reappear in some project or other in the future.








 








zaterdag 21 maart 2026

De Blauwe Bron / The Blue source



 

Kleur heeft in Het Oerlandschap geen prominente plek gehad. Bij alles waar ik mee werk zoek naar het absolute. Dit vond ik niet bij kleur. Ik zie kleur meer als een samenloop van omstandigheden. Een zin die mijn relatie met kleur het beste samenvat is: "Kleuren gebeuren". Elke kleur is afhankelijk van wat eronder, erdoor of ernaast zit of wat erop schijnt. Als er een wolk voor de zon schuift is elke kleur weer anders.

De band met aardse materie is bij mij veel sterker. De natuurlijke materie heeft natuurlijk ook een kleur, maar er is zoveel meer. Elke zandkorrel heeft een geschiedenis die net zo ver terug gaat als de materie waar wij uit bestaan. Een geschiedenis terug te voeren tot sterrenstof. Zo bekeken valt de afstand tussen de mens en zijn natuurlijke leefomgeving weg. Een gedachte waar ik me prettig bij voel. We zijn onderdeel van de natuur en niet de afgescheiden gebruiker.

Opvallend is dat door de jaren heen kleur wel regelmatig in de titels van de ontstane Oerlandschappen tevoorschijn kwamen. Een paar voorbeelden hiervan zijn:

Color has not held a prominent place in *Het Oerlandschap*. In everything I work with, I seek the absolute. I did not find this with color. I view color more as a confluence of circumstances. A sentence that best summarizes my relationship with color is: "Colors happen." Every color depends on what lies beneath, through, or beside it, or what shines upon it. If a cloud moves in front of the sun, every color is different again.

My connection with earthly matter is much stronger. Natural matter naturally has a color too, but there is so much more. Every grain of sand has a history that goes back just as far as the matter we are made of. A history traceable back to stardust. Viewed in this light, the distance between man and his natural environment disappears. A thought that makes me feel comfortable. We are part of nature, not the separate user.

It is striking that over the years, color did appear regularly in the titles of the resulting *Oerlandschaps*. A few examples of this are:


"De Tempel van Rood / The temple of red",100-120cm uit 2006






"Groeiend Geel / Growing Yellow", 100-120cm uit 2011. 



Door de jaren heen gebeurde dit echter het meest met de kleur blauw.

Over the years, however, this happened most often with the color blue.





"De Bron van Blauw / The source of Blue", 120-120cm uit 2006.



Het gebruik van blauw in de titels suggereert een betekenis die verder gaat dan de fysieke kleur. Achteraf gezien bleek het element water vaak een belangrijke rol te spelen.
Na een bezoek aan de bovenloop van de RhƓne in Zwitserland in 2007, kwam ik terug met mooi, mineraalrijk rivierzand wat sindsdien regelmatig in mijn werk verscheen.

The use of blue in the titles suggests a meaning that goes beyond the physical color. In retrospect, the element of water often turned out to play an important role.

After a visit to the upper reaches of the RhƓne in Switzerland in 2007, I returned with beautiful, mineral-rich river sand, which has appeared regularly in my work since then.




De Watergeest / The Waterspirit. 80-80cm. 2008.




"A growing Blue Prayer", 60-60cm uit 2009.


De Blauwe werken waren te zien in thematische exposities met namen als "From water born soul" in Italiƫ en "A Blue longing" in Amsterdam.

The Blue works were featured in thematic exhibitions with names such as "From water born soul" in Italy and "A Blue longing" in Amsterdam.



Panta Rei.



De kleur blauw verscheen nog niet vaak in mijn werk. Hier kwam verandering in toen ik in 2014 besloot om naar de bron van de Rijn te reizen als startpunt van het Panta Rei project.
Doeken geprepareerd met Noordwijkse blauwe klei werden meegenomen naar Zwitserland om hier rondom de bron van de rivier mee te werken.


De eerste werken die ontstonden na mijn reis naar Zwitserland waren als het landschap waar ik was geweest, rauw en puur. Toen de eerste emoties van die reis verwerkt waren, begon het werk wat ik maakte te veranderen. De fysieke reis naar de Bron van de Rijn werd ook een reis naar de spirituele Bron. Ik begon "Blauwe Bronnen" te maken.

The color blue had not yet appeared often in my work. This changed when I decided in 2014 to travel to the source of the Rhine as the starting point for the Panta Rei project.
Canvases prepared with Noordwijk blue clay were taken to Switzerland to work with around the source of the river.


The first works that emerged after my trip to Switzerland were like the landscape I had been to, raw and pure. Once the initial emotions of that trip had been processed, the work I created began to change. The physical journey to the Source of the Rhine also became a journey to the spiritual Source. I started making Blue Springs.




"Blauwe Bron / Blue Source" 1 , 60-40cm. 2015.



"Blauwe Bron / Blue Source" 3. 60-40cm. 2015.


Vision quest.


In 2016 kreeg het Panta Rei project een andere wending. Het sjamanistische ritueel de Vision Quest bepaalde de komende jaren wat voor werk er ontstond. Hoewel blauw in de rituelen nog wel een rol had, verdween het uit mijn beeldende werk. De kleuren die ik voornamelijk ging gebruiken waren rood, geel, zwart en wit.

In 2016, the Panta Rei project took a different turn. The shamanistic ritual of the Vision Quest determined the type of work that emerged in the coming years. Although blue still played a role in the rituals, it disappeared from my visual work. The colors I primarily came to use were red, yellow, black, and white.








De Blauwe Bron / The Blue source.



Van de Vision Quest wordt gezegd dat de werkingsperiode 7 jaar is. 

Op de week nauwkeurig bracht een onverwachte gebeurtenis mij  na 7 jaar weer terug in Zwitserland, naar de plek waar de twee bronrivieren van de Rijn bij elkaar komen. De reis is beschreven in dit blogbericht:


Deze stroom van gebeurtenissen kon ik niet als toeval zien. Ik voelde de behoefte om hier een ritueel uit te voeren. De steentjes die ik 7 jaar geleden voor de Vision Quest had gemaakt heb ik hier gebruikt om deze periode af te sluiten en opnieuw de verbinding te zoeken met het element water.

The Vision Quest is said to have an effect period of 7 years.

Precisely to the week, an unexpected event brought me back to Switzerland after 7 years, to the place where the two headwaters of the Rhine meet. The journey is described in this blog post:


I could not view this sequence of events as coincidence. I felt the need to perform a ritual here. I used the stones I had made seven years ago for the Vision Quest to close this period and reconnect with the element of water.






Al snel kwam de kleur blauw weer terug in mijn werk. Met onderstaande "Nieuwe Rots" was ik al jaren bezig zonder bevredigend eindresultaat. Door met blauw te gaan werken kreeg het werk een andere richting en kon ik deze "Nieuwe Rots" afronden.

The color blue soon returned to my work. I had been working on the "New Rock" below for years without a satisfactory end result. By starting to work with blue, the work took a different direction, and I was able to complete this "New Rock."




New Rock 5. 69x54x7cm. 2024.


In 2025 onderwierp ik mezelf aan een nieuw onderzoek van het onderbewustzijn. De kleur Blauw kwam hierbij weer prominent in beeld. In mijn atelier ben ik dit verder gaan onderzoeken wat geleid heeft tot deze 4 nieuwe "Blauwe Bronnen".

In 2025, I subjected myself to a new exploration of the subconscious. The color Blue once again came into the picture prominently. I continued to investigate this in my studio, which has led to these 4 new "Blue Sources".


Blauwe Bron 4 / Blue source 4. 
60-40. 2026. 




Blauwe Bron 5 / Blue Source 5
60-40cm. 2026.




Blauwe Bron 6 / Blue Source 6
60-40 cm. 2026.




Blauwe Bron 7 / Blue Source 7.
60-40cm. 2026.





























zondag 22 juni 2025

Burren

 




Sinds ik in 2021 de kans kreeg om een tijdje in Zuidwest Ierland te werken heeft dit land me niet meer losgelaten. De kracht van de natuur en de aanwezigheid van oude rituele plekken maakt het onvermijdelijk om je een onderdeel te voelen van een groter geheel.


Onderweg naar deze werkplek heb ik samen met mijn partner eerst een tijdje langs de westkust van Ierland gereisd. Zo kwamen we ook in de Burren terecht. Een prachtig, oud kalklandschap gevormd door wind en water. Na hier een dag gewandeld te hebben reisden we verder. Ik had echter meteen het gevoel dat ik nog eens terug wilde komen naar dit gebied.
Sinds mijn werkperiode in Ierland werd het werken met kalk steeds belangrijker en daarmee ook het verlangen om weer terug te gaan naar de Burren om de kalk in zijn natuurlijke omgeving te ervaren.
Begin 2024 besloot ik om opnieuw af te reizen naar de Burren om een paar weken door het landschap te gaan wandelen. Toen dit eenmaal vaststond begon de Ierse ervaring uit 2021 weer sterk te in mij te leven.

Since I had the opportunity to work in Southwest Ireland for a while in 2021, this country has not let me go. The power of nature and the presence of ancient ritual places makes it inevitable to feel part of a larger whole.


On the way to this workplace, my partner and I first traveled along the west coast of Ireland for a while. That's how we ended up in the Burren. A beautiful, old limestone landscape formed by wind and water. After walking here for a day, we traveled on. However, I immediately had the feeling that I wanted to return to this area.
Since my work period in Ireland, working with lime became increasingly important and with it the desire to travel to the Burren again to experience the lime in its natural environment.
At the beginning of 2024, I decided to travel to the Burren again to walk through the landscape for a few weeks. Once this was established, the Irish experience from 2021 started to live strongly in me again.




Ik besloot om verder te gaan met een concept wat ik gestart ben met de "Rheinsteinen". 

https://oerlandschap.blogspot.com/2023/12/de-stroom-van-de-materie-flow-of-matter.html

De vorm van de "Rheinsteinen" is afgeleid van gevonden kiezelsteentjes die ik in de loop der jaren in mijn zak gestoken heb. Voor de "Irish Pebbles" ben ik hiermee doorgegaan.  
In deze serie wilde ik op zoek gaan naar kleuren die ik ben tegen gekomen op de stranden rondom mijn Ierse atelier.

I decided to continue with a concept I started with the "Rheinsteinen".


The shape of the "Rheinsteinen" is derived from found pebbles that I have put in my pocket over the years. For the "Irish Pebbles" I continued with this.
In this series I wanted to look for colors that I have come across on the beaches around my Irish studio.



Irish Pebble 1. 73x76x6cm.


Irish Pebble 2. 73x54x6cm.




Irish Pebble 3. 73x59x6cm.


Burren


De Burren is een oud kalkgebergte wat ooit oceaanbodem is geweest. Omdat de kalk poreus is wordt water al snel opgenomen in een ondergronds labyrint van gangen om steeds dieper te zakken. Dit gaat door totdat een ondoordringbare schalie of klei laag wordt bereikt. Het water zoekt dan weer een weg naar buiten. Waar dit gebeurd ontstaat een bron. De meertjes die je in de omgeving ziet worden dan ook niet gevoed door regen of riviertjes maar worden gevoed van onderaf door water uit het kalkgesteente.
Omdat het water snel opgenomen wordt in het gesteente is er weinig kans voor begroeiing en het groeien van een veenlaag. Veel kalk blijft kaal. Dit maakt het gebergte voor mij zo interessant. Wind en water hebben vrij spel om het zachte kalksteen te vormen. Het resultaat is een eindeloos spel van afgeronde lijnen en vormen.

The Burren is an old limestone mountain range that was once the ocean floor. Because the lime is porous, water is quickly absorbed into an underground labyrinth of passages to sink deeper and deeper. This continues until an impenetrable shale or clay layer is reached. The water then seeks a way out again. Where this happens, a spring is created. The lakes that you see in the area are therefore not fed by rain or rivers, but are fed from below by water from the limestone. Because the water is quickly absorbed into the rock, there is little chance for vegetation and the growth of a peat layer. Much of the limestone remains bare. This makes the mountain range so interesting to me. Wind and water have free rein to shape the soft limestone. The result is an endless play of rounded lines and shapes.
















De door wind en water ontstane vormen en lijnen van de kalk die ik tegen ben gekomen tijdens mijn wandelingen zijn de inspiratie voor de nieuwe werken die in mijn atelier zijn ontstaan.

The shapes and lines of the lime that I have encountered during my walks, created by wind and water, are the inspiration for the new works that have been created in my studio.


Burren Rock 1, 72x53x8cm. 2024.


Burren Rock 2, 62x56x8cm. 2024.


Burren Rock 3. 60x56x8cm. 2025.


Burren Rock 4, 83x56x8cm. 2024.




















zaterdag 30 december 2023

De stroom van de materie / The flow of the matter.

 

Rheinstein.


Ruim een jaar geleden bracht het lot me weer in Zwitserland, daar waar beide bronrivieren van de Rijn bij elkaar komen. Een verslag van deze reis is hier te lezen: 

https://oerlandschap.blogspot.com/2022/12/het-nieuwe-evenwicht-van-yin-en-yang.html

Op het eerste gezicht zagen de strandjes van beide bronrivieren er hetzelfde uit. Nader onderzoek liet echter zien dat elke rivier andere materie meegevoerd had.

De rivier die ontspringt bij het Tomameer bracht rijk gevarieerd zand mee. De Hinterrhein die ontspringt bij de Paradies gletsjer had klei achtig sediment afgezet.

Het was natuurlijk onvermijdelijk dat deze materie meegenomen moest worden naar mijn atelier.

Bij het maken van onderstaande serie werken heb ik naast de kalk alleen gebruik gemaakt van deze twee soorten bergpoeder. 


More than a year ago, fate brought me back to Switzerland, where the two source rivers of the Rhine meet. A report of this trip can be read here:

https://oerlandschap.blogspot.com/2022/12/het-nieuwe-evenwicht-van-yin-en-yang.html

At first glance, the beaches of both source rivers looked the same. However, further investigation showed that each river had carried different material. The river that originates from Lake Toma brought with it a richly varied sand. The Hinterrhein, which originates from the Paradies glacier, had deposited clay-like sediment.

It was of course inevitable that this material had to be taken to my studio.

When creating the series of works below, I only used these two types of mountain powder in addition to lime.




Rheinstein 1, 67-53cm.



Rheinstein 2, 60-51cm.



Rheinstein 3, 51-47cm.



Rheinstein 4, 55-48cm.



Rheinstein 5, 49-65cm.



Rheinstein 6, 96-86cm.



Rheinstein 7, 100-65cm.







Het pad van Mercurius ./ Mercury's footpath.



Deze zomer werd ik samen met collega kunstenaar Hans Berkhout uitgenodigd om aan de slag te gaan met de aanlooproute naar de speelplek van de theatervoorstelling "Het pad van Mercurius", uitgevoerd door theaterhuis Zeep aan Zee. Het publiek werd voor de voorstelling door een sterrenbos geleid.
We besloten om met strakke lijnen te werken als contrast met de grillige natuurlijke vormen en lijnen van het bos. Hiermee wilden we de verbinding maken met het onderlinge communicatie netwerk onder de grond en de kosmische geometrieƫn.

This summer, together with fellow artist Hans Berkhout, I was invited to work on the approach route to the performance area of the theater performance "The Path of Mercurius", performed by theater house Zeep aan Zee. The audience was led through a starry forest before the performance.
We decided to work with clean lines to contrast with the irregular natural shapes and lines of the forest. With this we wanted to connect to the mutual communication network underground and the cosmic geometries.










Fibonacci.



Voordat het publiek het sterrenbos bereikte was er nog een stuk bos te overbruggen. We hebben daar  met kalkstenen een patroon gelegd gebaseerd op de reeks van Fibonacci. Hierin wordt het volgende getal bepaald door de som van de laatste twee getallen. 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, enzovoort. 
Door de jaren heen heb ik regelmatig deze reeks in mijn werk gebruikt. De reeks is oneindig. Een verbinding met het oneindige is voor mij een mooie ingang om kunst te maken of te beleven.

Before the public reached the star forest, there was still a stretch of forest to be bridged. We laid a pattern there with limestones based on the Fibonacci series. Here the next number is determined by the sum of the last two numbers. 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, and so on.
Over the years I have regularly used this series in my work. The series is infinite. For me, a connection with the infinite is a beautiful way to create or experience art.







In het bos hebben we gewerkt met zwarte en witte draden. Het idee was om met deze twee kleuren te benadrukken dat tegenstelling nodig is om tot eenheid te komen. In eerste instantie namen we deze kleuren ook over voor de stenen. Al werkend kwam de kleur geel erbij. Individueel zijn de gekleurde stenen uiteindelijk ook in het sterrenbos terecht gekomen in nesten van zwarte en witte draden.

In the forest we worked with black and white threads. The idea was to use these two colors to emphasize that contrast is necessary to achieve unity. Initially we also adopted these colors for the stones. While working, the color yellow was added. Individually, the colored stones eventually ended up in the star forest in nests of black and white threads.












De stroom van de materie / The flow of the matter.



Vanaf het moment dat ik met natuurlijke materie ben gaan werken speelt vezelhennep hierbij een belangrijke rol. Voor mij staat de vezelhennep symbool voor de relatie die de mens heeft met de natuur.
Het is een gewas wat makkelijk groeit, zonder bestrijdingsmiddelen, waarvan elk deel effectief te gebruiken is. De vezelhennep werd op een bepaald moment echter niet meer gebruikt omdat kunststoffen financieel aantrekkelijker waren en makkelijk in gebruik. De ernst van de gevolgen van deze keuze zijn inmiddels bekend. Het positieve is dat er inmiddels op beperkte schaal een herwaardering is gekomen van natuurlijke producten zoals bijvoorbeeld hennep. Productie en het gebruik van natuurlijke materialen neemt inmiddels weer langzaam toe.

Met de kalk begon ik te werken rond het begin van het Panta Rei project in 2014. Ook de kalk heeft voor mij een grote symbolische waarde. De kalk wordt met veel geweld uit een berg gehaald, gebrand en gezuiverd. Vervolgens moet de kalk onder water bewaard blijven om voor de mens bruikbaar te blijven. Het mooie is, als de kalk weer aan de elementen blootgesteld wordt het CO2 gaat opnemen en weer terugkeert naar zijn natuurlijke staat, namelijk steen. Toen ik erachter kwam dat er in de duurzame bouwwereld gebruik gemaakt werd van hennepkalkblokken was het dan ook onvermijdelijk dat ik hiermee aan de slag zou gaan. De mogelijkheid deed zich voor toen ik in 2021 door stichting Kunstklank gevraagd werd om een sculptuur te maken op het landgoed Calorama. Een beschrijving van het ontstaan van de sculptuur is in dit blogbericht te lezen.


De sculptuur kon hier niet blijven staan. Ik heb deze toen voorzichtig afgebroken en de blokken opgeslagen. Voor "Het pad van Mercurius" kwamen ze weer in een nieuwe gedaante tevoorschijn. De blokken hebben toen een paar weken in het bos gelegen, blootgesteld aan het publiek en de elementen. Dit liet zijn sporen achter. Na afloop van de voorstellingen heb ik ze weer meegenomen en opgeslagen. 

Een aantal blokken zijn later doorgegroeid tot een zelfstandig kunstwerk.

I started working with the lime around the start of the Panta Rei project in 2014. The lime also has great symbolic value for me. The lime is forcefully removed from a mountain, burned and purified. The lime must then be kept under water to remain usable by humans. The great thing is that when the lime is exposed to the elements again, it will absorb CO2 and return to its natural state, namely stone. When I found out that hemp lime blocks were used in the sustainable construction world, it was inevitable that I would start working on this. The opportunity arose when I was asked by the Kunstound foundation in 2021 to make a sculpture on the Calorama estate. A description of the creation of the sculpture can be read in this blog post.


The sculpture could not remain here. I then carefully broke it down and stored the blocks. For "The Path of Mercury" they emerged again in a new guise. The blocks were then left in the woods for a few weeks, exposed to the public and the elements. This left its mark. After the performances I took them back with me and stored them.

A number of blocks later grew into an independent work of art.






Formaat van de blokken 60x30x10cm.