zaterdag 7 september 2019

Vuur / Fire.


Frozen Fire.


Zo rond het jaar 2000 ben ik begonnen met het werken met de elementen. Hierbij zocht ik naar een manier van werken met zo weinig mogelijk ruis tussen de materie en mij. Dit hield in werken met mijn handen zonder hulpmiddelen en gereedschap. Bij het element vuur bleek dit lastig. Vuur wilde wel in mijn werk maar zonder gereedschap lukte dit niet. Ik heb toen gekozen om een eenvoudige brander te gebruiken  die ik ook wel mijn vuurkwast ben gaan noemen.
De eerste drie maanden van 2003 waren erg koud. En als het buiten koud is, dan is het dat ook in mijn atelier. Werken werd erg lastig gemaakt omdat alles in mijn atelier bevroor. Hier was verder niets aan te doen dus besloot ik om met deze omstandigheden te gaan werken. Stukken papier liet ik in water bevriezen. De brokken ijs met papier ging ik bewerken met de brander. Het vuur en het smeltende water werden zo de beeldende krachten. Daarna alleen caseïne lijm als beeldend element toegevoegd. In een later stadium heb ik dit proces met stukken schildersdoek herhaalt.

Around the year 2000 I started working with the elements. I was looking for a way of working that caused as little interference as possible between the matter and me. This meant working with my hands, without tools and devices. This was a problem with the element fire. Fire wanted to be in my work, but without tools I could not achieve this. I chose to use a simple gas burner I called my firebrush.
The first three months of 2003 were very cold. And when it is cold outside, it is also cold in my studio. Working became difficult because everything in my studio froze. There was nothing I could do about that, so I decided to work with the circumstances. I left pieces of paper I left to freeze in water. I started working the lumps of ice, with paper encased inside them, using the gas burner, thus making fire and the melting ice into creating forces. Later only caseïne was added as creative element. The proces was repeated with pieces of canvas instead of paper.





























































Vuurtekens / Firetokens.




Na deze serie werken had het letterlijk werken met vuur een vaste plek veroverd op mijn atelier. Dit veranderde toen ik in 2014 begon met het Panta Rei project.

https://oerlandschap.blogspot.com/2014/10/introductie-introduction.html

Aangekomen bij de bron van de Rijn bekroop mij het gevoel dat het element vuur hier niets te vertellen had. Zelfs de bliksem krijgt hier niets in de brand door de afwezigheid van brandstof.

After these works the element fire had conquered its place in my studio. This changed when I started the Panta Rei project in 2014.

https://oerlandschap.blogspot.com/2014/10/introductie-introduction.html

Arriving at the source of the river Rhine I got the feeling that the influence and power of the element fire is limited in a surrounding like this. Even lightning cannot start a fire here, due to the absence of fuel.






In de vijf jaar die ik vervolgens werkte aan het Panta Rei project speelde het element vuur nauwelijks een rol en voerde het element aarde de boventoon.
De behoefte om met vuur te werken kwam weer naar boven na de Panta Rei tentoonstelling bij Gallery 9 in Amsterdam. De expositie leidde ook tot een hernieuwde kennismaking met de kunstenaar Wim de Haan die vanaf het begin van mijn werk met de elementen een grote inspiratie was en is.
Wim de Haan werd in de tweede wereldoorlog als Japans krijgsgevangene te werk gesteld aan de Birmaspoorlijn. Hij werd ernstig ziek en heeft daar een paar maanden op de rand van leven en dood gelegen. In deze periode heeft hij zicht gekregen op een wereld, achter de voor ons zichtbare wereld. Een inzicht wat zijn herstel inluidde en een aanleiding om bij terugkomst in Nederland kunst te gaan maken. Bij het maken van zijn kunst ervoer hij dezelfde luciditeit en het gaf hem de mogelijkheid om dit met zijn kunst te delen met wie het zien wilde.
De behoefte aan vuur en hernieuwde contact met het werk van Wim de Haan leidde tot een serie van vier nieuwe werken die ik de Vuurtekens ben gaan noemen.

In the following five years, as I was working the Panta Rei project, the element fire hardly came up in my work. Earth was the dominant element. The urge to work with fire again returned after the Panta Rei exhibition at Gallery 9 in Amsterdam. The exhibition led to a renewed acquaintance with the artist Wim de Haan who has been a great inspiration since I started working with the elements. During the second worldwar Wim de Haan was a prisoner of war and had to work on the traintracks in Birma. In this period he became seriously ill and was on the threshold of death for a few months. During this period he got a glimse at the world behind the mundane world that is visible for most of us. This insight was the start of his recovery and the inspiration to make art once he returned to the Netherlands. In making art he experienced the same lucidity as during his near-death experience, and shared this through his creations.
My need for fire and this new contact with the work of Wim de Haan led me to four new works that I call the Firetokens.


Vuurteken / Firetoken 1. 43-56cm.


Vuurteken / Firetoken 2. 56-43cm.


Vuurteken / Firetoken 3. 56-43cm.


Vuurteken / Firetoken 4. 56-43cm.


.


Vuur / Fire.


Niet elk kunstwerk is bestemd voor de eeuwigheid. Recente ervaringen met bevriende kunstenaars in de laatste fase van hun leven hebben mij dit laten zien. Prachtige, hoogwaardige kunst verdwijnt in het niets als er geen goede plek voor gevonden kan worden. Een zwaar emotioneel proces wat mij geleerd heeft dat je niet vroeg genoeg kunt beginnen met het afstoten van werk wat niet relevant meer is. Vuur is hiervoor het ideale element.

Not every work of art is destined for eternity. Recent experiences with artist friends in their final stage of life showed me this. High quality art disappears into nothing when no proper place can be found for it. This was a heavy emotional proces that taught me that you cannot start soon enough with discarding works of art that are no longer relavant. For this, fire is the ideal element.













vrijdag 12 april 2019

Panta Rei en de weg naar het Oerlandschap.




Het Panta Rei project is inmiddels een kleine vijf jaar onderweg. Vanuit de behoefte om een overzicht van deze reis te delen is de voorstelling: "Panta Rei en de weg naar het Oerlandschap" ontstaan. Wat begon als een lezing is doorgegroeid naar een totaalkunstwerk waarin het verhaal van de reis werd verweven met poëzie en audiovisuele improvisaties. De voorstelling vond plaats op 24 maart in het TheaterHuis in Noordwijk. Onderstaande blog verteld het verhaal van Panta Rei in muziek, beeld en poëzie. De muziek en video is van Dre Bom en Dirk Janssens. De poëzie is van Rik van Leeuwen, met uitzondering van het openingsgedicht. Dat heb ik zelf geschreven.



Stars explode and mountains melt,
creation shifts, the flow is felt.
As space and time are torn and worn,
Life persists, new rocks are born.







Alles stroomt. Het water in de zeeën, rivieren en kanalen stroomt, en ook stroomt het water in de dingen die groeien; in de planten en de bomen en in de lichamen die rondlopen, kruipen, zwemmen en vliegen. Ook de lichamen zelf stromen; ze stromen in zwermen, scholen, en menigten door zeeën, bossen en straten.





Het landschap stroomt eveneens. Vegetatie bloeit en verdort met de seizoenen; zandduinen rollen voort als golven op zee; bergen verrijzen uit en verzinken in gloeiende dieptes; steden groeien en veranderen, onderhevig aan politieke en economische schommelingen.




Van gedachten in de geest wordt ook gezegd dat ze zich in een stroom voordoen. Nooit laat een idee. een gevoel of een waarneming zich vasthouden; ze glibberen tussen je vingers door en laten slechts een indruk achter.Alles stroomt en niets staat stil. Je vraagt het moment: 'Zal het nooit meer hetzelfde zijn?'. Maar het moment is inmiddels in iets anders verandert. Wie was het die de vraag stelde?

Alles stroomt, daar valt niet aan te ontkomen. Dus proberen we de stroom tenminste naar onze hand te zetten. We bouwen kanalen voor het water, reservaten voor de dieren, grenzen voor de mensen, paradigma's voor de gedachten. Is het mogelijk voor een mens om de stroom. al is het maar voor héél even, zijn eigen gang te laten gaan?











Er is iets aangebroken. Niemand weet en ieder luistert.
Verenigende druppels, wij, samen in de zwellende stilte.

Ik luister en ik hoor... gegalm, geruis, geschal. Muziek?

Ik hoor het brandende verdrinken van de eeuwigheid.


De pijn en vervoering van het tijdelijke heeft ons beet.

Een zwart gat opent zich als om te schreeuwen,

maar braakt een grijs mengsel van eindeloze kleuren.

Ik voel stroom al aan ons trekken. Zal het altijd anders zijn?

Ik voel de stroom mij al vervormen. Zal ik iemand anders zijn?

Vormloze herinneringen… rauwe, rode ogen…
Wervelende woorden en spartelende armen…
Twee radeloze longen… vullen zich met zout.

Ik ben de storm, de onderstroom, het kolkend grijze wolkendek.
Mijn botten breken en vergruizen, maar ze groeien altijd terug.
Ik ben de bruisend zwarte leegte in je hoofd, wanneer je slaapt.
Mijn botten breken en vergruizen, maar ze groeien altijd terug.
Ze groeien terug in nieuwe vormen; nieuwe vormen stutten mij.
Ze groeien terug als nieuwe stormen, nieuwe normen, nieuwe stijl.  
































Ik zit in een doos. Buiten gonst de wereld.
De muren lispelen als ik ze streel, en zenden

kietelende vlagen van verbijsterende vragen.

Het water in mij; zo vreemd, hoe het zich wendt
wanneer ik mij door de droge dagen duw.

Driftig schud ik mijn hoofd en alles wordt pluizig,
en nieuwe combinaties van oude dingen ontstaan.
Verboden vruchten die aan lantaarnpalen groeien,
en blauwe aders, met zwarte wortels vervlochten.

Bijten. Sommige dingen kunnen bijten.
Ook ik kan bijten. Soms wil ik bijten.
Onder mijn bed; een razend wild beest
wil een krater in mijn borstkas slaan.

Alle kracht verlaat mij en ik word als een weekdier.
Ik glibber tussen kieren en spleten, op zoek naar…
Naar wat? Ik weet het niet. Ik hoef het niet te weten.
Ik glibber ongestoord voort, op zoek naar iets.

Vergetelheid sijpelt door het plafond, en ik drink de vergetelheid.
Een pot vol vlindervleugels staat op de plank in het verlaten huis,
en verloren kunstobjecten roesten in het zwarte slijk.
Er zijn zoveel dingen die we vergeten.

De poort opent zich; dit is de hemel. Ik ben een beetje teleurgesteld.
Ik begin te dromen van een enorme, donkere, onderaardse kamer.
Hier kan ik gekristalliseerde stilte delven.
Ik maak een vuur van zwarte wortels; geurige vlammen springen op,
en krakende barsten beginnen te groeien.

Ik zit bij het vuur en laat het onmetelijke plafond op mij neerkomen.
Ik zit in een doos. Buiten gonst de snelweg.
Het grijze water onder de brug trekt mij met zich mee

in een diepe, natte dans naar het donkere hart van het meer.












































Alles omarmt alles, en alles probeert alles te bijten.
De zon zakt, mijn bloesem valt in het duister, en ik sterf.

Bloemen groeien uit mijn ogen; ze zijn blind voor de sterren,

maar kennen dingen die ik nooit voor mogelijk had gehouden.


En alle vormen gaan ten onder in een zee van vrije tijd,

en alles schreeuwt het brandende verdrinken van de eeuwigheid. 














































En de rivier stroomt verder.









zaterdag 14 juli 2018

Portret van de Sjamaan / Portrait of the Shaman.



Het verlangen om mijn band met de Aarde te versterken is de drijfveer en inspiratie voor mij om de Oerlandschappen te maken. Het opzoeken van onaangetaste plekken in de natuur en het werken met de elementen zijn hierbij mijn hulpmiddelen. In mijn zoektocht kwam ik erachter dat de binding met de natuur die ik zoek niet te vinden is bij reguliere wetenschappen zoals biologie en geologie. De band die ik zoek vind ik bij oude wijsheden van volkeren waar de binding met de Aarde nog intact is zoals bij de Aboriginals en Indianen. In 2008 en 2009 leidde dit tot de serie werken die ik "Big Chief is Lief" ben gaan noemen. De werken zijn een ode aan alle Sjamanen, Medicijnmannen,  Medicijnvrouwen en een ieder voor wie wezenlijk contact met de aarde de normaalste zaak van de wereld is. De werken zijn hier te zien:


In deze serie begonnen er voor het eerst werken te ontstaan die voor mij abstracte portretten waren. Ook in de series die hierna kwamen ontstonden er regelmatig werken die ik portretten ging noemen. Hieronder een paar voorbeelden.

The wish to strengthen my connection with the Earth is what motivates and inspires me to create my Primordial Landscapes. Visiting unspoiled natural places and working with the elements are my tools. In my search I discovered that the connection with nature, that I was looking for, could not be found in regular science like boilogy or geology. Instead I had to look for it in the old wisdom of tribes still connected to the Earth like Aboriginals and Indians. In 2008 and 2009 this led to the creation of a series of artworks I called "Big Chief is lief". The series was an ode to all Shamans, Medicinemen, Medicinewomen, and all other persons to whom a vital connection to the Earth is natural. The artworks can be seen here: 



In this series the first works appeared that were abstract "portraits" to me. In later series, such portraits appeared more and more frequently. Below you can find a few examples.


Portret van de Boswachter / Portrait of the Forrester. 80-80cm





Koning Lei de eerste / King Slate the first 41-112cm




Portret van de Sjamaan / Portrait of the Shaman.




























Om mijn Binding met de Aarde te verdiepen, ben ik in 2014 het Panta Rei project begonnen. Wat begon met een reis naar de bron van de Rijn ontwikkelde zich tot een mooi avontuur. Dit avontuur kreeg een nieuwe dimensie toen ik in contact kwam met het sjamanisme. De sjamaan is in staat contact te maken met andere bewustzijnslagen om daar informatie te vinden die in onze wereld oplossingen kan brengen. De tekenen van de natuur zijn hierbij leidend. Hierin ervaar ik raakvlakken met het maken van mijn kunst. Het werken met de elementen aarde, water, lucht en vuur opent de weg naar het onderbewustzijn om daar de  abstracte oplossingen te vinden die leiden naar de Oerlandschappen. Dit gegeven was het begin van een nieuwe serie werken met als werktitel "Dialogue between worlds". De serie begon rustig met al snel een eerste werk klaar. Dit veranderde echter en het werk kreeg een explosief karakter.

To strengthen my connection with the Earth, I started the Panta Rei project in 2014. The project began with a journey to the source of the Rhine, and evolved into a beautiful adventure. This adventure entered a new dimension when I came in contact with shamanism. A shaman is capable of contacting layers of consciousness that are normally not accessible to most of us, to make discoveries that can bring solutions in our world. The signs of nature can guide one in this process. This idea reminds me of my own approach to making art. Working with the elements earth, fire, water and air opens the door to the subconsciousness, allowing me to tap into the abstract currents that enable me to create the Primordial Landscapes. This observation was the inspiration for a new series of works with the working title "Dialogue between worlds". The creative process of this new project started out peacefully and fruitfully, yet swiftly exploded into something violently chaotic.




Het sjamanistische proces waar ik de afgelopen twee jaar doorheen ben gegaan werd begeleid door twee sjamanen. Kort na elkaar zijn beide sjamanen overleden. Op de dag van het tweede overlijdensbericht kreeg ik op mijn atelier te maken met een oncontroleerbare klomp rode klei. Ik heb deze chaos over kunnen brengen waardoor dit de eerste schets werd van het derde en vierde werk. Toen de chaos enigszins te controleren was, heb ik het tweede werk met de rode klei kunnen afronden.

The shamanic process that I went through in the last two years was guided by two shamans. Recently, both shamans have passed away soon after each other. On the day I received the news that the second shaman had passed away, I felt compelled to wrestle with an uncontrollable lump of red clay. I was able to channel this chaos into the first sketch of the third and fourth works. When the chaos had been somewhat subdued, I used the red clay to finish the second work. 


"Dialogue between worlds 1"

"Dialogue between worlds 2"

"Dialogue between worlds 3"

"Dialogue between worlds 4"




Met diepe dank aan twee prachtige mensen.

With deep gratitude to two beautiful individuals.





dinsdag 22 mei 2018

Wachters / Guardians.


De uitnodiging kwam uit het niets. Eind vorig jaar, na afloop van een sjamanistisch weekend kwam een van de deelnemers naar me toe en zei: "Ik beheer een stuk land in Zuid-Spanje en heb het gevoel dat jij daarheen moet komen om iets te maken". Enigszins overdondert werd ik weer opgeslokt door de afscheidsrituelen. Er was één zin die was blijven hangen: "Een altaar voor de aarde".
In de week die volgde was er veel om te laten bezinken om vervolgens te gaan onderzoeken waar ik voor was uitgenodigd, met in mijn achterhoofd dat het ook niets kon worden. Het landschap waarin ik terecht zou komen zag er verpletterend uit. Een Oerlandschap op aarde waar ik me gelijk door aangetrokken voelde.

Na enige tijd heb ik weer contact gemaakt om duidelijk te krijgen wat nu eigenlijk de bedoeling was.
Concrete plannen waren er niet, de uitnodiging was puur gevoelsmatig. Dit, samen met de aantrekkingskracht die het landschap op mij uitoefende, was de basis waarop we dit avontuur zijn aangegaan.

The invitation came out of the blue. December last year, at the end of a shamanistic weekend, one of the participants came to me and said: "I own a piece of land in Southern Spain and I have the feeling that you must come there and make something." Somewhat befuddled, I returned to saying my farewells to my fellow participants. Yet there was one sentence that stuck in my mind: "An altar for the Earth".
In the following week there was a lot to absorb, but after a while I started to investigate what the invitation was about, keeping in mind that it could turn out to be nothing. The landscape I would end up in was devastating. A Primordial Landscape on earth that I was immidiatly attracted too.

After a while I got in touch to get a clearer picture of what the offer entailed.  It turned out that there was no clear plan, as the invitation was purely intuïtive. This, along with the attraction that the landscape had on me, became the base of this adventure.



























Dat de reis doorging was nu duidelijk. Wat er ging gebeuren absoluut niet. Het spoor liep via de materie. Ik wist dat ik in ieder geval met kalk wilde gaan werken. Het landschap riep het op en de kalk waarmee ik de afgelopen jaren veel gewerkt heb komt uit Spanje. Een emmer kalk is echter niet iets wat je in het vliegtuig meeneemt. Daarnaast zijn de natuurlijke materialen waarmee ik werk niet in het reguliere bouwcircuit verkrijgbaar. Mijn leverancier in Nederland kon mij echter in contact brengen met een Duitse architecte in Zuid-Spanje die mij de kalk kon leveren. En alsof het zo moest zijn, woonde zij precies op de route van het vliegveld naar de locatie waar ik zou gaan werken.
Bij het bezoeken van haar website kwam ik erachter dat zij een natuurlijke manier van bouwen had ontwikkeld. Hierbij maakt zij gebruik maakt van bouwstenen gemaakt van klei en hennep: http://cannabric.com/ 
Dit inspireerde mij. Zowel klei als hennep zijn sinds 2003 vaste materialen in mijn atelier en duiken dan ook regelmatig op in het Oerlandschap. Mij werd duidelijk dat ik met deze stenen wilde werken.

It had become clear that the journey was going to happen. The concrete details were still very much unclear, however. My modus operandi would be informed by the matter; at any rate, I knew that I wanted to work with lime. The landscape called for it, and the lime with which I had frequently worked in the past few years originates from Spain. A bucket of lime, however, is not something that you can bring on a plane. Aside from this, the natural materials with which I work can not be obtained from the regular building circuit. Luckily my supplier in the Netherlands could bring me into contact with a german architect in South-Spain, who would be able to supply me with lime. And, as if it was meant to be, she happened to live exactly on the route from the airport to our destination. On visiting her website I found out that she has developed a natural method of building, using bricks bade of clay and hemp: http://cannabric.com/ 
This inspired me. Both clay and hemp have been a staple of my artistic materials since 2003, and are used regularly in my Primordial Landscapes. It became clear to me that I wanted to work with these bricks.




























Het bezoek aan de locatie waar deze stenen gemaakt worden was een avontuur op zich. De bergen in dit deel van Spanje lenen zich uitstekend om grotten in uit te graven. De klei die hierbij vrijkomt kan weer gebruikt worden om de cannabrics te maken. Het kantoor/showroom bevind zich in een zelfgegraven grotten complex waarin we een uitgebreide rondleiding kregen. De gebruikte natuurlijke materialen werden op een haast sacrale wijze gepresenteerd.

Visiting the location where the bricks were manufactured was an adventure in and of itself. The mountains in this part of Spain are very suitable for digging caves in. The clay that is extracted in the process can be reused to manufacture the aforementioned "cannabrics". The office/showroom of the company was located in a self-dug cave system, through which we received an extensive tour. The natural matters used were presented to us with near-sacred reverence.























































Wachters van de Aarde / Guardians of the Earth.






Het concept van de Wachters is ontstaan in 2007 tijdens een locatieproject in Noordwijk. Het idee destijds was dat er een netwerk zou ontstaan tussen de plaatsen op aarde waar ik werkte. De werken die bij dit project ontstonden konden niet blijven staan maar het idee werd voortgezet in de workshop "Binding met de Aarde". Natuurlijke materie als zand, klei of een humuslaag van een workshoplocatie werd meegenomen om een plek te krijgen in de kunstwerken op de volgende locatie.
De eerste Wachter die een permanente plek inneemt is de "Boswachter". Terwijl de elementen op hem inwerken, houdt hij een oogje in het zeil in het Piet Florisdal in Noordwijk. Elk jaar ga ik daar een paar dagen aan het werk om de "Boswachter" door te laten groeien. Over de ontwikkeling van deze Wachter heb ik een blogbericht geschreven.

http://oerlandschap.blogspot.nl/2017/05/de-boswachter-forester.html

The concept of The Guardians came to be in 2007, during a local project in Noordwijk. The idea at the time was that a network would be formed between places on earth where I had worked. The works that came to be during the project could not persist, but the general idea was continued in the workshop "Connecting with the Earth". Natural matter such as sand, clay, and the humus on a workshop site were brought to receive a place in the artworks of the next location. The first Guardian to receive a permanent place is "The Forester". While the elements impinged on him, he keeps watch at the Piet Florisdal in Noordwijk. Every year I go there for a few days to further his development. I have previously written about the Forester's development in the following blogpost.

http://oerlandschap.blogspot.nl/2017/05/de-boswachter-forester.html



De Spaanse Wachters / The Spanish Guardians.


Zodra het Spaanse avontuur vaste vorm begon te krijgen, voelde ik dat het hier om een nieuwe Wachter zou kunnen gaan. Nadat ik uiteindelijk de definitieve plek had gevonden en aan het werk ging, bleek het om twee Wachters te gaan die gelijktijdig uit de aarde groeiden. De reacties na afloop waren zodanig dat ik de werken vol vertrouwen los kon laten om weer terug te reizen naar Nederland.

As soon as the Spanish adventure attained a solid form, I felt I might be having a new Guardian on hands. After I had found the right spot, and began to work, it turned out to be two Guardians that were growing from the earth simultaneously. The reactions that they received afterwards were such that I could confidently let go of the works, to return to the Netherlands.